DuongThoi.comĐương Thời
Chọn và đọc sách mới

Đi hội sách, phố sách: chọn sách giữa hàng nghìn đầu sách mà không mua bốc đồng

Hội sách vui nhưng dễ làm bạn ôm về cả túi sách không đọc tới. Chuẩn bị trước khi đi, lộ trình một buổi, phép lịch sự ở gian sách và cách đưa trẻ đi cùng.

A Vietnamese father and his young daughter walk hand in hand between rows of outdoor book stalls under white tents, wide shot from behind, bright midday light, cheerful crowd blurred

Đi hội sách hay phố sách vui nhất khi bạn mang theo một danh sách ngắn những cuốn đang tìm, đặt trước một khoản tiền cho sách, đi một vòng xem hết rồi mới mua, và chừa thời gian cho một buổi giao lưu hay một góc đọc thử. Làm vậy bạn vẫn có những phát hiện bất ngờ mà không ôm về cả túi sách sẽ nằm im.

Hội sách là dịp hiếm hoi có thật nhiều sách, nhiều người làm sách và nhiều người đọc ở cùng một chỗ, đặc biệt quanh Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam 21/4. Bài này giúp bạn chuẩn bị, đi theo một lộ trình hợp lý, cư xử dễ thương ở gian sách và buổi giao lưu, đưa trẻ đi cùng, và xử lý túi sách mang về.

Hội sách khác hiệu sách ở chỗ nào

Ở hiệu sách, bạn đứng trước những kệ đã được chọn lọc và sắp xếp theo thể loại, không gian yên tĩnh, có thể đứng đọc thử thật lâu. Ở hội sách, mọi thứ dồn lại: hàng chục đơn vị làm sách, mỗi gian bày theo cách riêng, đông người, ồn ào, có loa, có buổi ký tặng, có chương trình giảm giá. Đó là một lễ hội hơn là một nơi chọn sách.

Chính không khí lễ hội làm hội sách vừa thú vị vừa dễ khiến bạn mua bốc đồng. Bạn thấy nhiều người xếp hàng ở một gian, tò mò ghé vào. Bạn gặp một cuốn giảm giá sâu và nghĩ không mua thì phí. Bạn được người bán giới thiệu nhiệt tình và ngại từ chối. Cộng lại, nhiều người về nhà với một túi sách nặng mà chỉ đọc một hai cuốn.

Nhưng hội sách cũng có những thứ hiệu sách khó có. Bạn gặp sách của những đơn vị nhỏ ít khi lên kệ lớn, sách cũ hiếm ở các gian sách cũ, gặp người dịch, người biên tập, tác giả trong các buổi giao lưu, và thấy được những gì đang được làm trong giới sách năm nay. Đi với chút chuẩn bị, bạn giữ được phần thú vị mà bỏ được phần bốc đồng.

Chuẩn bị trước khi đi

Chuẩn bị chỉ mất mười lăm phút buổi tối hôm trước nhưng thay đổi cả buổi đi. Làm theo các bước sau:

  1. Xem chương trình của hội sách nếu ban tổ chức có công bố: giờ mở cửa, các buổi giao lưu, khu sách thiếu nhi, khu sách cũ. Đánh dấu một hai buổi bạn muốn nghe.
  2. Mở danh sách chờ đọc của bạn, chọn ra năm cuốn đang muốn tìm nhất. Đây là danh sách ưu tiên, không phải danh sách bắt buộc.
  3. Đặt một khoản tiền cho sách và chia làm hai: phần lớn cho các cuốn trong danh sách, phần nhỏ để dành cho phát hiện bất ngờ.
  4. Chuẩn bị đồ: túi vải chắc, chai nước, giày êm, mũ nếu hội sách ngoài trời. Đi bộ ba tiếng giữa các gian sách mỏi chân hơn bạn nghĩ.
  5. Chọn giờ đi. Sáng sớm ngày thường hoặc ngày đầu thường vắng hơn, dễ xem; chiều cuối tuần đông vui nhưng chen chúc.
  6. Nếu đi cùng bạn bè hay gia đình, thống nhất trước điểm hẹn và giờ gặp lại, vì đông người rất dễ lạc nhau.

Có danh sách trong tay, bạn sẽ ít bị cuốn theo đám đông hơn. Khi đứng trước một cuốn hấp dẫn không có trong danh sách, câu hỏi tự nhiên bật ra: nó có hơn năm cuốn mình đang tìm không? Câu hỏi đó lọc được rất nhiều quyết định mua vội.

Lộ trình một buổi ba tiếng

Đây là một lộ trình mẫu cho người đi hội sách lần đầu. Bạn có thể co giãn theo thời gian và sức khoẻ của mình:

Thời gianViệc làmMẹo
30 phút đầuĐi một vòng lướt qua toàn bộ hội sách, không mua gìGhi nhanh tên gian có cuốn bạn để ý
45 phút tiếpQuay lại các gian có sách trong danh sách, đọc thử, so giáĐọc thử như ở hiệu sách: mở chương một
30 phútNghe một buổi giao lưu hoặc ngồi góc đọcNghỉ chân giúp bạn bình tĩnh trước khi quyết mua
30 phútGhé khu sách cũ hoặc gian của đơn vị nhỏNơi dễ có phát hiện bất ngờ nhất
30 phút cuốiQuyết định mua, thanh toánMua sau cùng để không phải xách nặng suốt buổi
15 phútNghỉ, uống nước, xếp lại túi sáchChụp ảnh lưu lại những cuốn để dành lần sau

Điểm mấu chốt của lộ trình này là vòng đi đầu tiên không mua gì. Nghe thì khó, nhưng nó giúp bạn nhìn toàn cảnh, tránh trường hợp mua một cuốn ở gian đầu rồi thấy bản đẹp hơn, đầy đủ hơn ở gian cuối. Nó cũng làm cơn hứng mua lắng xuống, để quyết định của bạn là quyết định của người đọc chứ không phải của người đang hào hứng giữa đám đông.

Phép lịch sự ở gian sách và buổi giao lưu

Hội sách là chỗ đông người và sách là món hàng dễ hỏng. Vài điều nhỏ giúp bạn và những người xung quanh cùng thoải mái:

  • Đọc thử bằng cuốn đã mở sẵn hoặc cuốn mẫu. Không tự bóc màng co của sách mới; nếu muốn xem, hỏi nhân viên.
  • Lật sách nhẹ tay, không bẻ gáy sách, không đặt đồ uống lên chồng sách. Cầm sách xong thì đặt lại đúng chỗ.
  • Không đứng chắn lối đi chật khi đọc lâu; lùi vào sát gian hoặc mang sách ra chỗ rộng hơn nếu được phép.
  • Ở buổi giao lưu, tắt chuông điện thoại, chụp ảnh không dùng đèn chớp, không quay phim cả buổi nếu ban tổ chức không cho phép.
  • Khi hỏi tác giả hay người dịch, đặt câu hỏi ngắn và cụ thể, ví dụ: "Khi dịch đoạn hội thoại của nhân vật ông già, chị chọn cách xưng hô như vậy vì sao?" Một câu hỏi như thế được trân trọng hơn câu hỏi chung chung.
  • Xếp hàng ký tặng thì chuẩn bị sẵn tên người nhận, đừng kể chuyện quá dài khi phía sau còn nhiều người chờ.
  • Từ chối lời mời mua một cách nhẹ nhàng: "Cảm ơn anh, em xem thêm một vòng rồi quay lại." Không ai phật lòng vì câu đó.

Người bán sách ở hội sách thường làm việc nhiều giờ liền dưới nắng hay trong không gian ồn. Một lời cảm ơn, một câu khen gian sách bày đẹp, là thứ nhỏ mà họ nhớ cả ngày.

Ví dụ: chia khoản tiền dành cho sách trong một buổi

Giả sử Quân đặt cho mình một khoản tiền cho buổi hội sách, coi như mười phần. Quân dành sáu phần cho năm cuốn trong danh sách ưu tiên, hai phần cho phát hiện bất ngờ, một phần cho sách của con, và giữ lại một phần không tiêu. Phần giữ lại không phải để tiết kiệm, mà để Quân không cảm thấy phải tiêu cho hết.

Tới hội sách, Quân tìm được ba trong năm cuốn, hai cuốn kia không có hoặc chỉ có bản bìa cứng đắt hơn dự tính. Thay vì mua bản đắt, Quân ghi lại để chờ bản thường. Phần tiền dư từ hai cuốn đó không tự động chuyển sang phát hiện bất ngờ; Quân vẫn giữ mức hai phần cho những cuốn ngoài danh sách.

Ở khu sách cũ, Quân gặp một tập tản văn in đã lâu, đúng loại mình thích, và mua bằng phần bất ngờ. Một cuốn giảm giá sâu khác cũng hấp dẫn, nhưng đọc thử hai trang thấy không hợp, Quân để lại. Cuối buổi, Quân mang về năm cuốn, cuốn nào cũng có lý do rõ ràng, và còn dư một khoản nhỏ. Không có con số nào đúng cho mọi người; cái hữu ích là chia trước, để mỗi quyết định ở hội sách có chỗ dựa thay vì chạy theo cảm xúc lúc đứng giữa gian sách.

Đưa trẻ đi hội sách

Cho trẻ quyền chọn. Đặt trước với trẻ: hôm nay con được chọn hai cuốn. Trẻ sẽ đi chậm, xem kỹ, cân nhắc, và trân trọng cuốn mình chọn hơn cuốn bố mẹ mua cho.

Đi khu thiếu nhi trước. Trẻ hào hứng nhất lúc mới tới và mệt rất nhanh. Dành sức của trẻ cho khu sách thiếu nhi và các hoạt động đọc truyện, vẽ tranh, rồi mới tới lượt người lớn xem sách.

Đừng chê lựa chọn của trẻ. Nếu con chọn một cuốn truyện tranh mà bạn thấy chưa đủ ý nghĩa, đừng gạt đi. Gợi ý thêm một cuốn khác để chọn cùng, nhưng giữ quyền quyết định cho con.

Mang theo đồ ăn nhẹ và hẹn điểm gặp. Dặn trẻ nếu lạc thì đứng yên ở gian gần nhất và nhờ nhân viên giúp. Với trẻ nhỏ, ghi tên bố mẹ vào một tờ giấy bỏ túi áo con.

Kể lại buổi đi. Tối về, cùng con xem lại những cuốn đã mua, đọc vài trang đầu. Buổi hội sách nối được sang giờ đọc ở nhà thì giá trị của nó kéo dài hơn nhiều.

Sau hội sách: túi sách mang về

Về tới nhà, đừng xếp ngay sách mới lên kệ chung. Bày chúng ra bàn, nhìn lại một lượt. Cuốn nào bạn muốn đọc ngay tuần này, đặt lên đầu giường hoặc trong túi đi làm. Những cuốn còn lại ghi vào danh sách chờ đọc, kèm một dòng vì sao bạn mua, kẻo vài tháng sau quên mất.

Nếu có cuốn mua bốc đồng mà giờ thấy không hợp, đừng tự trách. Ghi nhận để lần sau rút kinh nghiệm, và cân nhắc tặng ngay cho người hợp hơn, khi cuốn sách còn mới và bạn còn nhớ vì sao nó hấp dẫn.

Cuối cùng, xem lại những ảnh đã chụp ở hội sách: các cuốn để dành, tên những đơn vị làm sách nhỏ bạn mới biết, những người dịch có buổi giao lưu thú vị. Đây là nguồn gợi ý quý cho cả năm, nhiều khi còn quý hơn chính túi sách. Nhiều người còn giữ một tờ ghi chú cho mỗi lần đi hội sách, để năm sau so lại xem mình đã đọc được bao nhiêu trong số đã mua, một cách tự kiểm rất thật thà.

Câu hỏi thường gặp

Mua sách ở hội sách có rẻ hơn mua ở hiệu sách không?

Thường có chương trình giảm giá, nhưng mức giảm khác nhau giữa các gian và các đầu sách. Đừng mua chỉ vì giảm giá; hãy so với danh sách bạn cần và nhớ rằng cuốn không đọc thì giảm bao nhiêu cũng không lời.

Nên đi hội sách vào ngày nào trong tuần?

Nếu muốn xem kỹ và đọc thử thoải mái, đi sáng ngày thường hoặc ngày đầu tiên. Nếu muốn không khí vui và nhiều hoạt động, đi cuối tuần nhưng chuẩn bị tinh thần đông người và chờ đợi.

Có nên mua sách cũ ở hội sách không?

Khu sách cũ thường có những cuốn hiếm, bản in xưa và giá mềm. Kiểm kỹ sách có thiếu trang, ố mốc hay bị ghi chú nhiều không trước khi mua. Đây cũng là nơi dễ có phát hiện bất ngờ nhất.

Đưa trẻ mấy tuổi đi hội sách là hợp?

Từ khoảng ba bốn tuổi trẻ đã thích thú với khu sách thiếu nhi và hoạt động đọc truyện. Với trẻ nhỏ, đi buổi sáng, ở khoảng một tiếng rưỡi là vừa, kèm đồ ăn nhẹ và chỗ nghỉ.

Làm sao biết ở thành phố mình có hội sách?

Theo dõi thông tin từ thư viện tỉnh, thành, các đơn vị làm sách và cộng đồng đọc sách ở địa phương. Dịp Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam 21/4 thường có nhiều hoạt động sách trên cả nước.

Có cần đăng ký trước để dự buổi giao lưu tác giả?

Tuỳ chương trình. Nhiều buổi giao lưu mở tự do, một số buổi cần đăng ký vì chỗ ngồi có hạn. Xem thông tin ban tổ chức công bố trước, và tới sớm mười lăm phút để có chỗ ngồi tốt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138