DuongThoi.comĐương Thời
Phim nghệ thuật, phim độc lập

Phim ngắn: vì sao đáng xem, xem ở đâu và xem một buổi chiếu tuyển tập thế nào

Phim ngắn là nơi người làm phim thử nghiệm táo bạo nhất. Cách xem một buổi chiếu tuyển tập, nhận ra phim ngắn hay và tìm suất chiếu ở thành phố mình.

Two Vietnamese university students sit cross-legged on cushions watching short films projected on a white wall in an old factory creative space, side view, cool dusk light

Phim ngắn đáng xem vì đây là nơi người làm phim được tự do thử nghiệm nhất: ít tiền, ít áp lực doanh thu, và chỉ vài chục phút để nói trọn một điều. Bạn có thể xem phim ngắn ở các buổi chiếu tuyển tập, liên hoan phim ngắn, buổi chiếu của trường điện ảnh hoặc câu lạc bộ phim, và mỗi buổi thường cho bạn năm bảy phong cách khác nhau chỉ trong hai tiếng.

Nhiều người bỏ qua phim ngắn vì nghĩ đó là "phim tập làm" của sinh viên. Thật ra phim ngắn là một thể loại riêng, có luật riêng, giống truyện ngắn so với tiểu thuyết. Một phim mười lăm phút hay có thể ở lại trong đầu bạn lâu hơn một phim dài hai tiếng. Phần dưới đây giúp bạn bắt đầu.

Phim ngắn không phải phim dài bị cắt bớt

Một phim ngắn tốt không cố kể một câu chuyện lớn trong thời gian ít. Nó thường chọn một khoảnh khắc: một cuộc gọi điện, một buổi sáng trước khi đi thi, một lần hai người lạ ngồi chung một chuyến xe. Cả phim xoay quanh khoảnh khắc đó và kết thúc ngay khi điều quan trọng đã xảy ra, đôi khi đột ngột đến mức bạn giật mình.

Vì không có thời gian giới thiệu nhân vật dài dòng, phim ngắn dựa nhiều vào chi tiết: một món đồ, một cách cầm đũa, một câu nói lỡ miệng. Khi xem, bạn sẽ thấy mình phải đọc nhanh các dấu hiệu đó để hiểu nhân vật là ai. Đây là một bài tập quan sát rất thú vị, và nó làm bạn xem phim dài tinh hơn.

Phim ngắn cũng là nơi người làm phim dám thử những thứ phim dài không dám: cả phim một cú máy không cắt, phim không có thoại, phim kể ngược thời gian, phim trộn hoạt hình với người đóng. Có thứ thành công, có thứ không, nhưng xem phim ngắn là xem điện ảnh lúc đang thử nghiệm, rất sống động.

Và vì phim ngắn hiếm khi ra rạp đại trà, mỗi buổi chiếu là một dịp ít có. Nhiều phim bạn xem tối nay có thể không bao giờ được chiếu công khai ở thành phố của bạn thêm lần nào.

Các thể loại phim ngắn trong một buổi chiếu tuyển tập

Một buổi chiếu tuyển tập thường trộn nhiều thể loại để khán giả không bị mỏi. Nhận ra từng loại giúp bạn đổi "chế độ xem" nhanh hơn:

Thể loạiThời lượng hay gặpBạn nên để ý điều gì
Phim ngắn hư cấu10 đến 25 phútKhoảnh khắc chính là gì, nhân vật thay đổi ra sao trong khoảng thời gian rất ngắn
Phim ngắn tài liệu10 đến 30 phútNgười làm phim chọn quay khoảnh khắc nào của đời sống thật, và bỏ qua điều gì
Phim hoạt hình ngắn3 đến 15 phútChất liệu: vẽ tay, đất nặn, cắt giấy hay đồ hoạ máy tính, và chất liệu kể chuyện thế nào
Phim thể nghiệm2 đến 20 phútNhịp điệu, màu sắc, âm thanh; đừng tìm cốt truyện, chú ý cảm giác
Phim cực ngắnDưới 3 phútÝ tưởng duy nhất được đẩy tới cùng, thường có một cú lật ở cuối

Khi chuyển từ phim này sang phim khác, cho mình năm giây để "rửa mắt": hít một hơi, quên phim vừa rồi. Nếu mang cảm xúc của một phim tài liệu nặng nề sang phim hoạt hình vui ngay sau đó, bạn sẽ thấy cả hai đều lạc nhịp.

Dấu hiệu nhận ra một phim ngắn hay

Nó bắt đầu muộn và kết thúc sớm. Phim ngắn hay thường vào thẳng giữa tình huống, không mở bằng cảnh nhân vật thức dậy đánh răng. Và nó dừng ngay khi điều cần nói đã nói, không thêm cảnh giải thích.

Mỗi chi tiết đều làm việc. Trong mười lăm phút không có chỗ cho chi tiết thừa. Nếu máy quay dừng lại ở một đôi dép cũ, đôi dép đó sẽ quan trọng.

Bạn hiểu nhân vật dù họ nói rất ít. Diễn xuất và cách dàn cảnh tốt cho bạn biết nhân vật là ai trong vài giây đầu, không cần thoại giới thiệu.

Nó để lại một hình ảnh. Ra về sau buổi chiếu bảy phim, phim hay thường là phim bạn còn nhớ một hình ảnh cụ thể: một cánh cửa khép, một bàn tay buông, một cái nhìn qua gương.

Nó không cố làm phim dài. Phim ngắn chưa tới thường nhồi quá nhiều tình tiết, nhiều nhân vật, như một phim dài bị cắt vội. Phim ngắn hay chấp nhận nhỏ, và nhờ nhỏ mà sắc.

Cách xem một buổi chiếu tuyển tập cho trọn

Giả sử tối Chủ nhật bạn đi xem một buổi chiếu tám phim ngắn của sinh viên điện ảnh, tổng thời lượng một trăm phút, có giao lưu sau đó. Đây là cách giữ buổi tối thật trọn:

  1. Lấy tờ chương trình hoặc chụp lại danh sách phim trước khi đèn tắt. Trong bóng tối bạn sẽ khó nhớ phim nào là phim nào.
  2. Sau mỗi phim, khi màn hình đen chuyển tiếp, đánh dấu nhanh trong đầu: thích, bình thường hay không hợp. Đừng phân tích sâu lúc này.
  3. Nếu một phim không hợp, kiên nhẫn. Chỉ mười phút sau đã sang phim khác, không phải chịu cả hai tiếng như phim dài.
  4. Giữa buổi nếu có giải lao, ghi lại tên hai phim bạn thích nhất cho đến lúc đó. Bạn sẽ ngạc nhiên vì cuối buổi danh sách này có thể thay đổi.
  5. Ở phần giao lưu, chú ý người làm phim nào nói về lựa chọn của họ một cách rõ ràng. Họ thường là người sẽ đi xa.
  6. Trước khi về, ghi lại tên người làm phim bạn thích nhất. Đây là cách duy nhất để vài năm sau nhận ra họ khi họ có phim dài đầu tay.

Buổi chiếu tuyển tập giống một bữa ăn nhiều món nhỏ. Không phải món nào cũng hợp, nhưng gần như lúc nào bạn cũng ra về với ít nhất một món muốn ăn lại.

Tìm buổi chiếu phim ngắn ở thành phố mình

Phim ngắn hiếm khi xuất hiện trên lịch chiếu rạp lớn. Đây là những nơi bạn nên theo dõi:

  • Trường đào tạo điện ảnh, truyền thông, mỹ thuật. Cuối kỳ, cuối năm học thường có buổi chiếu phim tốt nghiệp, nhiều buổi mở cho người ngoài.
  • Liên hoan phim và tuần phim. Hầu như liên hoan nào cũng có chương trình phim ngắn, thường dễ mua vé hơn phim dài.
  • Trung tâm văn hoá nước ngoài. Hay tổ chức chiếu tuyển tập phim ngắn của nước họ, kèm phụ đề.
  • Câu lạc bộ phim và không gian sáng tạo. Nhiều nơi có buổi chiếu phim ngắn định kỳ hằng tháng, kèm trò chuyện.
  • Cuộc thi làm phim ngắn. Đêm chiếu chung kết thường mở cửa cho khán giả, là dịp xem những phim mới nhất của người làm phim trẻ.
  • Trang cá nhân của người làm phim. Sau khi đi hết vòng liên hoan, nhiều phim ngắn được đưa lên mạng miễn phí. Theo dõi người bạn thích để không lỡ.

Mẹo nhỏ: khi đã đi một buổi, hãy hỏi ban tổ chức hoặc người ngồi cạnh xem họ còn biết buổi chiếu nào khác. Cộng đồng xem phim ngắn khá nhỏ, chỉ cần quen một hai nơi là bạn sẽ được biết hầu hết các buổi chiếu trong thành phố.

Vì sao xem phim ngắn làm bạn xem phim dài hay hơn

Xem phim ngắn đều đặn là một cách luyện mắt rất hiệu quả. Vì phải hiểu nhân vật trong vài phút, bạn quen đọc chi tiết: cách nhân vật đứng, đồ vật trong phòng, khoảng cách giữa hai người. Khi quay lại phim dài, bạn sẽ thấy những điều đó ở khắp nơi và phim trở nên giàu hơn.

Phim ngắn cũng dạy bạn chấp nhận cái kết mở. Phần lớn phim ngắn dừng lại trước khi mọi chuyện được giải quyết, nên sau vài buổi, cảm giác "ủa, hết rồi à" sẽ biến thành "à, hiểu rồi". Đây chính là kỹ năng giúp bạn thưởng thức phim nghệ thuật dài.

Cuối cùng, phim ngắn cho bạn gặp những người làm phim ở giai đoạn đầu. Theo họ từ phim ngắn đến phim dài là một niềm vui riêng, giống như thấy một người bạn trưởng thành. Và sự có mặt của bạn ở các buổi chiếu nhỏ là một phần lý do để họ tiếp tục làm phim.

Một thói quen đơn giản để bắt đầu: mỗi tháng đi một buổi chiếu phim ngắn, dù chỉ là buổi nhỏ ở một quán cà phê. Sau nửa năm, bạn sẽ có trong tay một danh sách vài chục phim, vài người làm phim mình theo dõi, và quan trọng hơn là một con mắt nhanh nhạy hơn trước rất nhiều. Đó là kết quả mà ít cách học xem phim nào cho được trong thời gian ngắn như thế.

Ba buổi chiếu giả định và cách bạn có thể đón nhận

Buổi chiếu phim tốt nghiệp của một khoa điện ảnh. Phim có thể chưa hoàn hảo về kỹ thuật: âm thanh hơi rè, màu chưa đều. Thay vì soi lỗi, bạn để ý ý tưởng và sự dũng cảm của từng phim. Đây là buổi để tìm những giọng mới, không phải để chấm điểm tay nghề. Khi giao lưu, các bạn sinh viên thường rất hồi hộp; một lời khen cụ thể về một cảnh bạn nhớ có giá trị hơn mọi lời động viên chung chung.

Đêm chung kết một cuộc thi phim ngắn. Không khí sôi nổi, có trao giải, có phần cổ vũ của bạn bè các đội. Bạn có thể tự chấm trong đầu trước khi ban giám khảo công bố, rồi so xem gu mình gần với ai. Đừng thất vọng nếu phim mình thích không đoạt giải; giải thưởng chỉ là ý kiến của vài người trong một tối.

Buổi chiếu tuyển tập phim hoạt hình ngắn của một nước khác. Không cần hiểu ngôn ngữ vì nhiều phim không có thoại. Đây là buổi rất hợp để rủ người chưa quen phim nghệ thuật, kể cả trẻ lớn, vì hình ảnh tự nói và mỗi phim rất ngắn. Bạn sẽ thấy cách mỗi nền văn hoá kể chuyện bằng màu sắc và chuyển động khác nhau đến thế nào.

Câu hỏi thường gặp

Phim ngắn thường dài bao nhiêu phút?

Phần lớn liên hoan phim coi phim dưới bốn mươi phút là phim ngắn, nhưng phổ biến nhất là từ mười đến hai mươi lăm phút. Có những phim cực ngắn chỉ một hai phút, xoay quanh đúng một ý tưởng.

Xem phim ngắn trên mạng có giống xem ở buổi chiếu không?

Nội dung thì giống nhưng trải nghiệm khác nhiều. Ở buổi chiếu bạn xem liền nhiều phim trong phòng tối, có khán giả cùng phản ứng và có giao lưu với người làm phim, điều xem trên điện thoại khó có được.

Phim ngắn của sinh viên có đáng xem không?

Rất đáng, nhất là phim tốt nghiệp. Đây là lúc người làm phim trẻ dồn hết sức và ý tưởng, nhiều phim có chất lượng bất ngờ. Bạn cũng được xem trước những người có thể trở thành đạo diễn đáng chú ý sau này.

Đi xem buổi chiếu phim ngắn cần chuẩn bị gì?

Bạn chỉ cần đến sớm, lấy danh sách phim và để điện thoại ở chế độ tắt. Nếu muốn nhớ lâu, mang theo vài tờ giấy để ghi tên phim và người làm phim bạn thích trong lúc giải lao.

Một buổi chiếu tuyển tập có phim không hợp thì sao?

Đó là chuyện bình thường, vì mỗi phim một phong cách. Cái hay của phim ngắn là chỉ vài phút sau đã sang phim khác, nên bạn cứ kiên nhẫn ngồi lại, thường cả buổi sẽ có ít nhất một phim làm bạn nhớ.

Có nên đưa trẻ em đi xem buổi chiếu phim ngắn không?

Có những buổi chiếu hoạt hình ngắn hoặc phim ngắn dành cho gia đình rất hợp với trẻ. Với buổi chiếu tuyển tập thông thường, bạn nên hỏi ban tổ chức về độ tuổi phù hợp vì một số phim có chủ đề người lớn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138