DuongThoi.comĐương Thời
Xem kịch, nhạc kịch, múa

Đưa trẻ đi xem kịch: chọn vở hợp tuổi, chuẩn bị ở nhà và trò chuyện sau buổi diễn

Đưa trẻ đi xem kịch cần chọn vở theo tuổi và sức ngồi, kể trước cho con nghe, ngồi gần lối đi và trò chuyện sau buổi diễn bằng câu hỏi mở, không chấm điểm.

Small girl in a yellow dress holds her father hand on carpeted steps leading into a children theatre hall, shot from behind, warm afternoon light

Đưa trẻ đi xem kịch thành công phụ thuộc vào ba điều: chọn vở hợp tuổi và vừa sức ngồi của con, chuẩn bị cho con biết trước điều sẽ xảy ra, và trò chuyện sau buổi diễn bằng những câu hỏi mở thay vì hỏi con "có hay không". Với trẻ dưới sáu tuổi, một vở thiếu nhi khoảng bốn mươi lăm phút đến một tiếng, có nhiều màu sắc, âm nhạc và tương tác là điểm khởi đầu dễ chịu.

Buổi kịch đầu tiên của một đứa trẻ có thể là ký ức đẹp kéo theo cả một thói quen văn hoá về sau, hoặc là buổi chiều con khóc vì sợ bóng tối rồi đòi về. Khác biệt thường không nằm ở vở diễn, mà ở sự chuẩn bị. Bài này đi qua từng chặng, từ ở nhà đến lúc ngồi trong khán phòng và trên đường về.

Chọn vở theo độ tuổi và sức ngồi

Mỗi độ tuổi có khả năng tập trung và nỗi sợ khác nhau. Bảng dưới là gợi ý chung, bạn hiểu con mình nhất nên hãy điều chỉnh theo tính cách của bé.

Độ tuổiThời lượng nên chọnLoại vở phù hợpCần để ý
3 đến 5 tuổiKhoảng 45 phút đến một tiếngKịch rối, kịch thiếu nhi có hát, có tương tác với khán giảBóng tối, tiếng động lớn, nhân vật đeo mặt nạ có thể làm bé sợ
6 đến 9 tuổiMột tiếng đến một tiếng rưỡi, có giải lao càng tốtKịch phiêu lưu, kịch cổ tích dựng mới, nhạc kịch thiếu nhiCảnh nhân vật xấu đe doạ kéo dài
10 đến 13 tuổiCó thể ngồi trọn vở dài như người lớnKịch có câu chuyện về tình bạn, gia đình, trường lớp; múa có hình ảnh mạnhNội dung gắn nhãn tuổi, chủ đề nặng
Từ 14 tuổiNhư người lớnKịch nói đương đại, kịch thể nghiệm, nhạc kịchRủ con cùng chọn vở để con có tiếng nói

Đọc kỹ phần giới thiệu và nhãn độ tuổi của vở. Nhãn thường ghi độ tuổi tối thiểu, nhưng không có nghĩa trẻ đủ tuổi là hợp. Một bé năm tuổi nhạy cảm có thể sợ vở dành cho bé bốn tuổi trở lên nếu vở có nhiều cảnh tối.

Nếu không chắc, hãy hỏi đơn vị biểu diễn: "Vở có đoạn nào tối hoàn toàn hay có tiếng nổ lớn không?" Đây là câu hỏi người làm kịch thiếu nhi nghe rất thường xuyên.

Chuẩn bị ở nhà vài ngày trước buổi diễn

Trẻ thích những gì mình đã biết trước một chút. Sự chuẩn bị biến buổi kịch từ chuyện lạ thành chuyện được mong chờ.

  1. Kể cho con nghe sơ về câu chuyện, nhân vật chính, nhưng giữ lại đoạn kết để con còn bất ngờ.
  2. Giải thích nhà hát là gì: một căn phòng lớn, đèn sẽ tắt, mọi người ngồi yên xem các cô chú diễn trên sân khấu.
  3. Chơi trò "đóng kịch" ở nhà: bố mẹ làm diễn viên, con làm khán giả, tập ngồi yên một đoạn rồi vỗ tay.
  4. Thống nhất trước tín hiệu riêng: con bóp tay mẹ hai lần nghĩa là muốn đi vệ sinh, ba lần nghĩa là con sợ.
  5. Cho con chọn bộ quần áo đi xem kịch, để buổi đi chơi có cảm giác của một dịp đặc biệt.
  6. Hẹn trước phần thưởng nhỏ sau buổi diễn không gắn với điều kiện ngồi ngoan, mà là một hoạt động chung như đi ăn kem hay vẽ lại nhân vật.

Đừng hứa với con điều bạn không chắc, như "con sẽ được lên sân khấu" hay "con sẽ được chụp ảnh với nhân vật". Nếu không thành, nỗi thất vọng có thể che mất cả buổi diễn.

Hôm đi xem: những việc nhỏ quyết định buổi chiều suôn sẻ

Ngày đi xem kịch với trẻ là ngày bạn cần dư thời gian hơn bình thường. Danh sách sau giúp tránh phần lớn sự cố thường gặp:

  • Ăn trước, đừng để con đói. Một đứa trẻ đói là một khán giả không thể ngồi yên.
  • Đến sớm hai mươi phút. Đủ thời gian cho con quen với sảnh, đi vệ sinh, và nhìn ngắm khán phòng khi đèn còn sáng.
  • Đi vệ sinh ngay trước khi vào ghế, kể cả khi con nói không cần.
  • Ngồi ghế gần lối đi để có thể đưa con ra ngoài nhanh mà không làm cả hàng phải đứng.
  • Mang áo khoác mỏng vì khán phòng thường lạnh, và một món đồ quen thuộc nhỏ nếu con hay cần vật an ủi.
  • Để đồ chơi kêu tiếng, máy tính bảng ở nhà. Chúng chỉ làm con phân tâm và làm phiền người xung quanh.
  • Hỏi về đệm nâng ghế. Trẻ thấp ngồi sau người lớn thường không thấy gì, và đó là lý do số một khiến bé ngọ nguậy.

Nếu đi cùng hai trẻ, xếp bố mẹ ngồi xen giữa để mỗi bé có một người lớn bên cạnh, tránh cảnh hai anh em ngồi cạnh nhau rồi trêu nhau cả buổi.

Trong khán phòng: khi con sợ, khóc hoặc muốn về

Bóng tối lúc mở màn. Khoảnh khắc đèn tắt là lúc nhiều trẻ hoảng nhất. Nắm tay con và nói nhỏ trước khi đèn tắt: "Sắp tối rồi, đèn sân khấu sẽ sáng ngay thôi." Khi con biết trước, con sẽ chờ chứ không sợ.

Nhân vật đáng sợ. Thì thầm thật khẽ nhắc con rằng đó là cô chú diễn viên đang hoá trang. Nếu con vẫn sợ, cho con ngồi lên đùi hoặc úp mặt vào vai bạn một lúc. Không cần ép con nhìn tiếp.

Con nói to, hỏi liên tục. Trẻ nhỏ hay bình luận theo tự nhiên. Ở vở thiếu nhi, khán phòng thường bao dung với điều đó. Trả lời con thật ngắn, thì thầm, hoặc hẹn "lát nữa mẹ kể con nghe".

Con khóc không dỗ được. Đưa con ra sảnh ngay, dỗ cho bình tĩnh rồi hỏi con muốn vào lại không. Nhiều bé chỉ cần vài phút ở ngoài là sẵn sàng xem tiếp.

Con nhất định đòi về. Hãy tôn trọng. Một buổi kịch bỏ dở không phải thất bại; ép con ngồi đến hết mới dễ biến nhà hát thành nơi con ghét. Lần sau chọn vở ngắn hơn, hoặc đợi con lớn thêm vài tháng.

Kịch rối, kịch thiếu nhi, nhạc kịch thiếu nhi: mỗi loại cho con điều gì

Ba loại hình hay gặp nhất trong các chương trình dành cho trẻ mang lại những trải nghiệm khác nhau. Xen kẽ chúng qua nhiều lần đi giúp con tiếp xúc với nhiều kiểu kể chuyện.

Loại hìnhCon được gìHợp với béGợi ý cho bố mẹ
Kịch rốiTrí tưởng tượng, nhìn vật vô tri hoá thành nhân vật sốngBé nhỏ tuổi, bé nhút nhát với người lạSau buổi diễn, cùng con làm một con rối từ chiếc tất cũ
Kịch thiếu nhi do diễn viên đóngĐọc cảm xúc qua nét mặt, giọng nói người thậtBé thích đóng vai, thích bắt chướcChơi lại một cảnh ở nhà, đổi vai cho nhau
Nhạc kịch thiếu nhiNhịp điệu, giai điệu, vận động theo nhạcBé thích hát, khó ngồi yên lâuHỏi con nhớ bài nào, cùng hát lại trên đường về
Múa cho thiếu nhiCảm nhận chuyển động không cần lờiBé thích vận động, thích âm nhạcBật một bản nhạc ở nhà, cùng con thử di chuyển như vũ công

Không cần đi đủ cả bốn loại trong một năm. Quan trọng là để ý xem sau mỗi lần con hào hứng điều gì, và để sự hào hứng đó dẫn đường cho lần sau.

Một ví dụ giả định: bé bảy tuổi xem kịch rối xong cứ hỏi người điều khiển rối đứng ở đâu. Đó là tín hiệu tốt để lần sau chọn một buổi có phần giới thiệu hậu trường, hoặc một vở mà người điều khiển rối xuất hiện ngay trên sân khấu.

Trò chuyện sau buổi diễn: hỏi để con kể, không để con thi

Câu "có hay không con?" thường chỉ nhận về một chữ "hay". Những câu hỏi mở dưới đây khiến trẻ kể nhiều hơn, và giúp bạn biết con thật sự nhớ gì. Không chấm điểm, không sửa cách con hiểu.

  • Con thích nhân vật nào nhất? Nếu con được vào vai, con muốn làm ai?
  • Đoạn nào làm con buồn cười? Đoạn nào làm con hồi hộp?
  • Nếu con là người viết kịch, con muốn câu chuyện kết thúc thế nào?
  • Con có để ý tiếng nhạc lúc nhân vật buồn không? Nghe nó thế nào?
  • Con muốn kể chuyện này cho ai nghe nhất? Con sẽ kể từ đoạn nào?
  • Con vẽ lại cảnh con nhớ nhất cho bố mẹ xem được không?

Nếu con hiểu khác người lớn, ví dụ con thấy nhân vật xấu đáng thương, hãy hỏi thêm "vì sao con nghĩ vậy" thay vì giải thích "không, ý vở là…". Cách hiểu riêng của con là điều quý hơn câu trả lời đúng.

Một số gia đình giữ cuốn sổ nhỏ, mỗi buổi kịch con dán một bức vẽ và bố mẹ ghi một câu con đã nói. Vài năm sau, đó là cuốn nhật ký văn hoá rất riêng của gia đình.

Biến việc xem kịch thành thói quen gia đình

Một buổi kịch hay không đủ để tạo thói quen. Nhịp đều đặn mới quan trọng: ba bốn tháng một lần, vào một dịp cố định như cuối tuần đầu mỗi quý hoặc mỗi kỳ nghỉ của con. Khi việc đi xem trở thành một phần quen thuộc trong năm, con sẽ tự hỏi "bao giờ nhà mình đi xem kịch nữa?".

Hãy đổi loại hình qua từng lần: kịch rối, nhạc kịch thiếu nhi, múa, rồi một vở kịch nói khi con lớn hơn. Không phải để biến con thành người sành nghệ thuật, mà để con biết thế giới sân khấu rộng thế nào và tự tìm ra thứ mình thích.

Các buổi biểu diễn ngoài trời, các chương trình nghệ thuật ở nhà văn hoá thiếu nhi hoặc không gian sáng tạo cuối tuần là lựa chọn rất tốt xen giữa những buổi nhà hát. Trẻ được chạy nhảy, được ngồi bệt, được xem gần mà không phải giữ yên lặng tuyệt đối.

Cuối cùng, cho con thấy bạn cũng thích. Trẻ học cách thưởng thức qua người lớn bên cạnh nhiều hơn qua lời dặn. Một người cha cười to ở cảnh vui, một người mẹ lau nước mắt ở cảnh buồn, dạy con rằng sân khấu là nơi cảm xúc được phép hiện diện.

Câu hỏi thường gặp

Mấy tuổi thì có thể cho con đi xem kịch?

Nhiều vở thiếu nhi dành cho trẻ từ ba tuổi, có thời lượng ngắn và nhiều tương tác. Tuy vậy, mỗi trẻ một khác. Nếu con đã ngồi xem được một bộ phim hoạt hình dài khoảng bốn mươi lăm phút mà không cần đứng dậy, con thường đã sẵn sàng cho buổi kịch đầu tiên.

Con sợ bóng tối trong nhà hát thì phải làm sao?

Hãy nói trước với con rằng đèn sẽ tắt và đèn sân khấu sẽ sáng ngay sau đó. Nắm tay con lúc đèn tắt, chọn ghế gần lối đi để có thể ra ngoài nếu cần. Với trẻ rất nhạy cảm, các buổi diễn ngoài trời ban ngày là bước đệm tốt.

Có nên đưa trẻ dưới ba tuổi đi xem kịch dành cho người lớn không?

Bạn không nên, vì trẻ nhỏ khó ngồi yên lâu và dễ làm ảnh hưởng người xung quanh, đồng thời nội dung, âm thanh hay ánh sáng có thể không phù hợp với bé. Một số nơi có suất dành riêng cho gia đình có con nhỏ, đó là lựa chọn phù hợp hơn.

Con đòi về giữa buổi diễn có nên ép con ngồi tiếp không?

Không nên ép. Hãy đưa con ra ngoài, hỏi lý do và để con bình tĩnh lại. Nếu con vẫn muốn về, bạn tôn trọng quyết định đó. Một trải nghiệm bị ép có thể khiến con sợ nhà hát lâu dài, trong khi bỏ dở một lần thì không sao.

Sau khi xem kịch nên hỏi con những gì?

Hãy hỏi những câu mở như con thích nhân vật nào, đoạn nào làm con cười, nếu được viết lại con muốn kết thúc ra sao. Tránh hỏi kiểu kiểm tra như vở dạy con điều gì, vì trẻ sẽ cảm thấy đang làm bài và không muốn kể nữa.

Kịch rối có hợp cho trẻ đi xem lần đầu không?

Kịch rối là lựa chọn rất hợp cho lần đầu, vì con rối có màu sắc tươi, động tác dễ hiểu, thời lượng thường ngắn và trẻ ít sợ nhân vật hơn so với diễn viên hoá trang. Nhiều buổi còn cho trẻ xem con rối gần sau khi diễn xong.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138