DuongThoi.comĐương Thời
Nghe hoà nhạc và âm nhạc hôm nay

Đưa trẻ đi nghe hoà nhạc: chọn buổi theo tuổi, chuẩn bị ở nhà và giữ trẻ hứng thú

Chọn buổi hoà nhạc hợp từng độ tuổi, chuẩn bị ở nhà một tuần trước, nói quy tắc khán phòng bằng lời trẻ hiểu, trò chơi thầm giữ trẻ chú ý và kế hoạch khi trẻ muốn về.

Small hands of a young Vietnamese child wearing soft ear defenders rest on the armrest of a red velvet seat, blurred orchestra on a bright stage beyond, low side angle

Để đưa trẻ đi nghe hoà nhạc thành công, hãy chọn buổi hợp tuổi (với trẻ dưới bảy tuổi là các buổi hoà nhạc gia đình dưới một tiếng, có người dẫn chuyện), cho trẻ nghe trước vài bài ở nhà, giải thích quy tắc khán phòng bằng lời đơn giản, ngồi gần lối đi và luôn có sẵn kế hoạch ra ngoài nếu trẻ mệt.

Mục tiêu của buổi đầu không phải để trẻ ngồi yên trọn vẹn hay "hiểu" nhạc, mà để trẻ ra về với một kỷ niệm vui về âm nhạc sống. Một đứa trẻ nhớ tiếng trống lớn làm mình giật mình rồi bật cười đã có được điều quý hơn mọi bài học. Phần dưới đây giúp bạn chuẩn bị cho điều đó.

Chọn buổi theo độ tuổi

Mỗi độ tuổi có sức tập trung và nhu cầu khác nhau. Bảng dưới đây là gợi ý chung, bạn điều chỉnh theo tính cách con mình: có trẻ năm tuổi ngồi yên được cả tiếng, có trẻ mười tuổi vẫn bồn chồn sau hai mươi phút.

Độ tuổiLoại buổi hợpThời lượng nên chọnLưu ý
3–5 tuổiHoà nhạc gia đình, có người dẫn chuyện, cho trẻ vận độngDưới 45 phútƯu tiên buổi sáng hoặc đầu giờ chiều
6–8 tuổiHoà nhạc kể chuyện bằng âm nhạc, nhạc phim hoạt hình, giới thiệu nhạc cụKhoảng 60 phútChọn buổi có hình ảnh hoặc diễn xuất kèm theo
9–12 tuổiHoà nhạc giao hưởng chương trình ngắn, nhạc phim, buổi tổng duyệt mởTới 90 phút có giải laoCó thể thử buổi thường nếu trẻ đã quen
13 tuổi trở lênGần như mọi buổi, kể cả jazz, nhạc thính phòng, lễ hội ban ngàyNhư người lớnCho trẻ cùng chọn buổi để tăng hứng thú

Nhiều dàn nhạc và trung tâm văn hoá có chuỗi chương trình riêng cho gia đình, thường vào cuối tuần và dịp hè. Những buổi này cho phép trẻ phát ra tiếng động, có khi mời trẻ lên sân khấu chạm thử nhạc cụ. Đó là cửa vào nhẹ nhàng nhất.

Kiểm tra quy định độ tuổi trên vé. Một số buổi hoà nhạc thường không nhận trẻ dưới một độ tuổi nhất định, và quy định này có lý do: để cả trẻ lẫn khán giả khác đều dễ chịu.

Chuẩn bị ở nhà trong tuần trước buổi diễn

Một tuần chuẩn bị nhẹ nhàng làm trẻ háo hức và quen tai. Biến nó thành trò chơi, không phải bài học.

  1. Kể cho trẻ nghe sẽ đi đâu, gặp ai: "Thứ Bảy mình đi nghe một nhóm rất đông chú, cô chơi đàn và thổi kèn, có một chú đứng giữa cầm cái que nhỏ để chỉ huy."
  2. Cùng nghe hai ba bài trong chương trình, mỗi ngày một lần, vào lúc trẻ thư giãn như trước giờ ngủ.
  3. Chơi trò "đoán nhạc cụ": bật một đoạn ngắn, hỏi "tiếng này to hay nhỏ, cao hay thấp, giống con vật nào?". Không cần trả lời đúng tên nhạc cụ.
  4. Cho trẻ "chỉ huy" theo nhạc ở nhà bằng một chiếc đũa. Trẻ sẽ để ý nhanh chậm, to nhỏ mà không cần ai giải thích.
  5. Vẽ cùng trẻ một bức tranh về âm nhạc trẻ vừa nghe. Mang bức tranh đi theo, sau buổi diễn so xem có giống điều trẻ nghe thấy không.
  6. Đêm trước, chuẩn bị đồ cùng trẻ: chọn bộ quần áo, gấp áo khoác, để trẻ tự bỏ bịt tai vào túi.

Đừng nghe quá nhiều đến mức trẻ chán. Hai ba lần cho mỗi bài là đủ để trẻ reo lên "con biết bài này" khi nghe trong khán phòng.

Quy tắc khán phòng nói bằng lời trẻ hiểu

Trẻ dễ làm theo quy tắc khi hiểu lý do. Thay vì "phải ngồi im", hãy dùng những câu dưới đây, bạn có thể đọc nguyên văn cho trẻ.

  • "Ở đó ai cũng muốn nghe thật rõ, nên mình nói chuyện bằng tai, không bằng miệng."
  • "Khi nhạc đang chơi, mình ngồi như tượng. Khi nhạc dừng hẳn và mọi người vỗ tay, mình vỗ tay thật to."
  • "Nếu con muốn nói gì, con bóp tay ba ba lần, ba sẽ ghé tai nghe con."
  • "Ghế ở đó là ghế của mình, chân mình để dưới đất, không đạp vào ghế phía trước."
  • "Nếu con mệt hay muốn đi vệ sinh, con nói nhỏ với mẹ, mình sẽ ra ngoài một lát rồi vào lại, không sao cả."
  • "Cái chú cầm que nhỏ là người chỉ huy. Khi chú ấy hạ tay xuống, đó là lúc vỗ tay."

Tập trước ở nhà một lần: bật nhạc, cả nhà "ngồi như tượng" một phút rồi vỗ tay khi nhạc dừng. Trẻ thấy đó là trò chơi và nhớ quy tắc tốt hơn mọi lời dặn.

Nhắc lại quy tắc một lần ngắn gọn lúc ngồi vào ghế, không nhắc liên tục trong buổi diễn. Trẻ bị nhắc quá nhiều sẽ thấy căng thẳng và chú ý vào lời dặn hơn là vào âm nhạc.

Hậu cần trong ngày: chỗ ngồi, ăn uống, bịt tai

Ngồi ở đầu hàng ghế, gần lối đi. Bạn có thể ra ngoài mà không phải đi qua cả hàng người. Nếu có thể, chọn ghế ở tầng có tầm nhìn từ trên xuống để trẻ thấy được cả dàn nhạc.

Cho trẻ ăn no và đi vệ sinh trước giờ vào. Bụng đói và buồn tiểu là hai nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ quấy giữa buổi.

Mang bịt tai chụp cho trẻ nhỏ. Hoà nhạc cổ điển thường không quá to, nhưng một số đoạn trống, kèn đồng có thể làm trẻ giật mình. Với nhạc khuếch đại hay ngoài trời, bịt tai là bắt buộc.

Đệm ngồi nếu trẻ thấp. Một số khán phòng có đệm nâng cho trẻ, hỏi nhân viên. Trẻ nhìn thấy sân khấu sẽ ngồi yên lâu hơn nhiều.

Đến sớm để trẻ làm quen. Dắt trẻ đi một vòng sảnh, chỉ cho trẻ xem lối ra, nhà vệ sinh. Khi vào chỗ, để trẻ nhìn các nghệ sĩ lên dây, đây là phần nhiều trẻ thích nhất.

Trang phục thoải mái nhưng gọn. Bộ đồ trẻ thích mặc, không ngứa, không quá chật ở bụng. Tránh giày phát sáng hoặc kêu khi bước, và mang theo áo khoác vì khán phòng thường lạnh. Một món đồ chơi nhỏ mềm, không phát tiếng, có thể giúp trẻ nhỏ yên tâm.

Trò chơi thầm giữ trẻ hứng thú trong lúc nghe

Tìm nhạc cụ. Thì thầm trước buổi diễn: "Con tìm xem cái đàn to nhất ở đâu, người thổi kèn sáng loáng ngồi chỗ nào." Trẻ sẽ dõi theo sân khấu thay vì bồn chồn.

Đoán nhạc to hay nhỏ. Giơ ngón tay lên dần khi nhạc to dần, hạ xuống khi nhạc nhỏ đi. Trẻ bắt chước theo, không cần lời.

Tưởng tượng câu chuyện. Gợi ý trước: "Lúc nhạc chơi, con nghĩ xem đây là chuyện con vật gì đang làm gì." Sau buổi diễn, trẻ sẽ có câu chuyện riêng để kể.

Theo dõi người chỉ huy. Trẻ thường mê cử động của nhạc trưởng. Gợi ý trẻ để ý khi nào tay nhạc trưởng vung lớn, khi nào khẽ khàng.

Nhắm mắt nghe một đoạn. Với trẻ lớn hơn, thử nhắm mắt nghe một đoạn chậm, rồi mở mắt nói xem mình thấy gì trong đầu.

Đếm số lần một nhạc cụ xuất hiện. Chọn trước một nhạc cụ dễ nhận, như trống định âm hay chũm choẹ, và nhờ trẻ đếm thầm bằng ngón tay mỗi lần nó vang lên. Trẻ thích nhiệm vụ cụ thể, và sẽ chăm chú chờ đợi tới lần kế tiếp.

Đổi vai sau giải lao. Nếu buổi diễn có giải lao, cho trẻ chọn trò chơi cho nửa sau. Được quyết định khiến trẻ thấy mình là người tham gia, không chỉ là người bị dẫn đi.

Khi trẻ quấy hoặc muốn ra về

Dù chuẩn bị kỹ đến đâu, có lúc trẻ vẫn mệt, khóc, đòi về. Điều đó hoàn toàn bình thường và không có nghĩa buổi diễn thất bại. Quan trọng là bạn có kế hoạch sẵn.

Nếu trẻ bắt đầu bồn chồn, thử một trò chơi thầm ở trên. Nếu trẻ khóc hoặc nói to, bế trẻ ra ngoài ngay, nhẹ nhàng, không trách mắng giữa khán phòng. Ở sảnh, cho trẻ uống nước, đi lại, rồi hỏi trẻ có muốn vào lại không. Nhiều khán phòng có màn hình hoặc loa ở sảnh để bạn vẫn nghe được.

Tình huống giả định: buổi hoà nhạc gia đình 50 phút, bé bốn tuổi ngồi yên được 30 phút rồi đòi về. Bạn đưa bé ra ngoài, bé không muốn vào lại. Hãy về. Ba mươi phút bé ngồi được là thành công, và lần sau bé có thể ngồi được 40 phút. Ép trẻ ở lại khi đã mệt có thể để lại ký ức khó chịu về nhạc sống.

Câu nói mẫu khi rời khán phòng: "Hôm nay con nghe giỏi lắm, mình về nhà kể cho bà nghe con thấy cái trống to nha." Kết thúc bằng điều tích cực để trẻ nhớ phần vui.

Nếu đi cùng hai người lớn, thống nhất trước ai sẽ là người đưa trẻ ra ngoài, để người còn lại không phải đứng dậy theo và cả hai không cùng bỏ lỡ phần sau.

Sau buổi diễn: hỏi chuyện, không kiểm tra

Cách bạn nói chuyện với trẻ sau buổi diễn quyết định trẻ có muốn đi lần nữa không. Tránh biến nó thành bài kiểm tra, không hỏi "con có hiểu không", không so sánh với trẻ khác.

  • "Con thích tiếng nhạc cụ nào nhất?"
  • "Có lúc nào nhạc làm con giật mình không?"
  • "Nếu con được chơi một nhạc cụ trong đó, con chọn cái nào?"
  • "Con có muốn vẽ lại cái con nhớ nhất không?"
  • "Lần sau mình đi nghe loại nhạc gì nữa nhỉ?"

Mọi câu trả lời đều đúng. Nếu trẻ nói "con không thích", hỏi tiếp "đoạn nào con không thích?", và chấp nhận câu trả lời. Trẻ có quyền có gu riêng, và sự thành thật đó đáng quý hơn lời khen theo phép.

Vài tuần sau, khi bài nhạc đó vang lên ở đâu đó, nhắc nhẹ: "Bài này mình nghe hôm đi xem hoà nhạc đó." Ký ức âm nhạc được củng cố bằng những lần gặp lại nhỏ như vậy.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mấy tuổi thì đi nghe hoà nhạc được?

Trẻ từ khoảng ba tuổi có thể đi các buổi hoà nhạc gia đình ngắn dưới 45 phút có người dẫn chuyện. Buổi hoà nhạc thường dài hơn nên chờ trẻ khoảng chín tuổi trở lên, tuỳ sức tập trung của từng trẻ.

Có cần cho trẻ đeo bịt tai khi nghe hoà nhạc không?

Với hoà nhạc cổ điển trong nhà, trẻ lớn thường không cần, nhưng trẻ nhỏ nên mang sẵn phòng khi có đoạn trống, kèn mạnh. Với nhạc khuếch đại hoặc biểu diễn ngoài trời, bịt tai chụp cho trẻ là bắt buộc.

Trẻ quấy giữa buổi hoà nhạc thì xử lý thế nào?

Thử một trò chơi thầm để trẻ chú ý lại. Nếu trẻ khóc hoặc nói to, nhẹ nhàng bế trẻ ra sảnh ngay, cho trẻ nghỉ rồi hỏi có muốn vào lại không. Nếu không, về sớm cũng không sao.

Làm sao để trẻ hứng thú với nhạc cổ điển?

Cho trẻ nghe trước vài bài ở nhà như trò chơi, để trẻ chỉ huy theo nhạc, đoán nhạc cụ bằng hình ảnh con vật. Sau buổi diễn, hỏi trẻ thích gì thay vì kiểm tra trẻ hiểu gì.

Hoà nhạc gia đình khác hoà nhạc thường thế nào?

Hoà nhạc gia đình ngắn hơn, có người dẫn chuyện giới thiệu nhạc cụ và bài nhạc, cho phép trẻ phát ra tiếng động và đôi khi mời trẻ tham gia. Không khí thoải mái, hợp làm buổi đầu tiên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138